Farklı Dil ve Lehçelerde yayın için ikinci adım

Last Updated on Saturday, 24 October 2009 14:53 Wednesday, 14 October 2009 01:25

TRT Şeş'in Kürtçe dilinde yayına başlamasından dokuz ay sonra RTÜK, özel kanalların da tam gün Farklı Dil ve Lehçelerde yayın yapmasının önünü açacak yönetmelik değişikliği çalışmalarına hız verdi.

TRT 6’nın 1 Ocak 2009’da Kürtçe yayına başlamasının ardından Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK), ‘demokratik açılım’ çalışmaları çerçevesinde, özel radyo ve televizyonlarda 24 saat Farklı Dil ve Lehçelerde yayın yapabilmeleri için çalışmalara hız verdi. ‘Farklı dil ve lehçelerde’ yayın yapılması için yönetmelik değişikliği taslağı hazırlayan RTÜK metni görüşü alınmak üzere ilgili kişi ve kurumlara gönderdi. Hükümetin yönetmelik değişikliğinin 24 saat Farklı Dil ve Lehçelerde yayın için yeterli olmayacağı görüşünü de dikkate alarak yasa tasarısı hazırlığı da belirtiliyor.

Türkiye’de televizyon ekranları ilk olarak 2004 yılında Farklı Dil ve Lehçelerde yayın ile tanıştı. TRT, Avrupa Birliği’ne uyum için yapılan düzenlemeler çerçevesinde, RTÜK’ün çıkardığı ‘Yerel Dil ve Lehçeler Yönetmeliği’yle TRT 3’de, haftada toplam 2.5 saati aşmamak üzere, hafta içi her gün yarım saat, Farklı Dil ve Lehçelerde, Zazaca, Boşnakça, Arapça ve Çerkezce yayına başladı. Bu yılın başında da TRT 6 tam gün Farklı Dil ve Lehçelerde yayın yapmaya başladı.

2006’da çıkarılan ve halen yürürlükte olan yönetmeliğe göre özel kanallar, günde 45 dakika yerel dilde yayın yapabiliyor. Bu yayınlar da müzik, haber ve kültürel programlarla sınırlı. Ancak 359 sayılı Türkiye Radyo Televizyon Kurumu Yasası’nda yapılan değişiklik sonrası 2 Ocak 2009 tarihinde TRT 6, Kürtçe yayın yapmaya başladı. TRT’nin Farklı Dil ve Lehçelerde yayınlarının ardından özel televizyonların da 24 saat yayın yapma talepleri gündeme geldi.

RTÜK, hükümetin demokratik açılım çalışmaları çerçevesinde özel televizyonların Farklı Dil ve Lehçelerde yayın yapması için mevzuattaki süre ve içerik sınırlamalarını kaldırmaya yönelik çalışmalarına hız verdi. Bu çerçevede RTÜK içerisinde bir komisyon kuruldu. Komisyonun hazırladığı, ‘Türk Vatandaşlarının Günlük Yaşamlarında Geleneksel Olarak Kullandıkları Farklı Dil ve Lehçelerde Yapılacak Radyo ve Televizyon Yayınları Hakkında Yönetmelik Taslağı’, 3 Eylül’de ilgili kişi ve kurumlara görüşü alınmak üzere gönderildi. İlgili kuruluşların görüşlerini de 8 Eylül’e kadar kuruma iletilmesi istendi. Ancak, ilgili kuruluşlardan belirlenen tarihe kadar görüş gelmedi. Bunun üzerine RTÜK, ilgili kuruluşlardan görüş alınmasına ilişkin süreyi uzattı. Bu görüşler geldikten sonra taslağa son şekli verilecek.

Hazırlanan yönetmelik taslağına göre Farklı Dil ve Lehçelerde yayın yapmak isteyen özel kanallar RTÜK’e müracaat edecek. Müracaatta, yayın yapmak istedikleri dil ve lehçeyi, bu dil ve lehçede yayımlanacak program türleri, bu programın günlük yayın akışı içindeki yerleşimi gibi bilgilere de yer verilecek. Üst kurul taleplere, teknik imkânlar ve talep edilen dil ve lehçede yayın yapan diğer kuruluşları da göz önünde bulundurarak yanıt verecek. İzin verilen kanallar, yayın dilinin öğretilmesine yönelik yayın yapamayacak.

Bu kuruluşlar, haber bültenleri ve haber programlarını Türkçe altyazıyla vermekle ve yayının ardından içerik açısından birebir olmak kaydıyla Türkçe yayımlamakla, radyo yayını yapan kuruluşlar ise programın yayımlamasını takiben Türkçe tercümesini yayımlamakla yükümlü olacak.

Zaza Portal 2009 ©